Tin vũ khí hôm nay 7.12: Trung Quốc âm thầm tung mẫu tàu chiến ‘nửa chìm nửa nổi’

Trung Quốc âm thầm tung mẫu tàu chiến “nửa chìm nửa nổi”

Một mẫu tàu chiến mới của Trung Quốc đang thu hút sự chú ý lớn của giới phân tích quốc phòng nhờ thiết kế khác thường, kết hợp đặc điểm của cả tàu mặt nước và tàu ngầm. Hình ảnh từ nhà máy đóng tàu Hoàng Phố (Quảng Châu) cho thấy một phương tiện có thân thuôn dài, cấu trúc ba thân (trimaran) và phần thượng tầng rất nhỏ, kèm các vạch đánh dấu giống chỉ số độ chìm. Điều này làm dấy lên nhận định rằng con tàu có thể hoạt động bán ngầm hoặc hoàn toàn dưới mặt nước.

Thiết kế tối giản, không xuất hiện ống phóng tên lửa, khoang chứa máy bay không người lái hay khu vực sinh hoạt dành cho thủy thủ cho thấy phương tiện nhiều khả năng là tàu không người lái hoặc chỉ cần ít người vận hành. Mục đích thực sự hiện chưa được công bố, nhưng một số giả thuyết đã được đưa ra.

Khả năng được nhắc đến nhiều nhất là tàu “bán ngầm mang tên lửa” - một loại tàu có thể phóng đạn trước khi lặn xuống để tránh bị phát hiện. Các chuyên gia cũng đặt khả năng đây là nền tảng triển khai UAV, tàu ngầm mini hoặc phương tiện phục vụ nhiệm vụ bí mật ở vùng nước nông. Một giả thuyết khác cho rằng đây đơn thuần là nguyên mẫu thử nghiệm công nghệ cho các dự án lai giữa tàu nổi và tàu ngầm mà Trung Quốc đang nghiên cứu.

Các đặc điểm giống tàu ngầm trên phương tiện càng khiến giới quan sát chú ý, đặc biệt là khả năng trang bị hệ thống đẩy phản lực dòng nước (pump-jet) ở phía sau, theo ghi nhận của nhà phân tích Alex Luck. Pump-jet mang lại lợi thế vận hành êm hơn, ít tạo bọt khí, giúp tàu di chuyển kín đáo ở tốc độ cao. Hình ảnh cũng cho thấy cấu trúc “tháp chỉ huy” nhỏ phía trên thân tàu, có thể gắn ống thông khí hoặc ăng-ten.

Vật thể dài khoảng 65m, sơn màu xám đậm hoặc đen, tương tự màu ngụy trang của tàu ngầm. Thân tam thân là điểm lạ, vốn ít thấy trên cả tàu nổi lẫn tàu ngầm thông thường. Việc thiếu không gian thượng tầng cũng cho thấy nó không được thiết kế cho một thủy thủ đoàn lớn hay các hệ thống radar - cảm biến quy mô lớn.

Một số nhà phân tích cho rằng đây có thể là nguyên mẫu của loại tàu “kho vũ khí bán ngầm” được đồn đoán từ năm 2017. Những suy đoán khi đó chủ yếu dựa trên tài liệu nghiên cứu và hình minh họa, nhưng sự xuất hiện của mẫu tàu tại Hoàng Phố cho thấy Trung Quốc có thể đã chuyển hướng sang thử nghiệm thực tế.

Iran trình diễn khả năng tấn công chống hạm từ đất liền

Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 5.12 đã tiến hành loạt phóng tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo trong giai đoạn hai của cuộc diễn tập hải quân Eghtedar. Các tên lửa được bắn từ nhiều vị trí trong đất liền, hướng về mục tiêu mô phỏng trên biển Oman. Giới chức Iran tuyên bố cuộc diễn tập mang thông điệp cảnh báo đối với Israel và các quốc gia liên minh với Mỹ trong khu vực.

Theo truyền thông Iran, lực lượng IRGC đã sử dụng nhiều mẫu tên lửa hành trình tầm xa gồm Qadr-110, Qadr-380, Qadir và tên lửa đạn đạo 303. Việc đồng thời phóng tên lửa từ các vị trí phân tán sâu trong nội địa cho thấy Iran đang ưu tiên nâng cao khả năng tấn công từ xa và cơ động, giảm nguy cơ bị phát hiện hoặc vô hiệu hóa trước khi khai hỏa. Các đơn vị máy bay không người lái cũng được huy động, mô phỏng tấn công vào “căn cứ địch”, thể hiện sự kết hợp tác chiến trên nhiều hướng.

Giới phân tích khu vực nhận định sự xuất hiện của Qadr-380 trong cuộc diễn tập là điểm đáng chú ý, bởi đây là một trong những tên lửa hành trình tiên tiến nhất của Iran hiện nay. Mẫu này được cho là có tầm bắn trên 1.000km, bay bám mặt biển và có thể triển khai từ bệ phóng cơ động hoặc hầm ngầm, gây khó khăn cho hệ thống phòng thủ của các lực lượng hải quân.

Khác với nhiều cuộc diễn tập trước chủ yếu sử dụng bệ phóng ven biển, đợt phóng lần này được thực hiện từ các khu vực sâu trong đất liền. Cách tiếp cận này thể hiện chiến lược răn đe theo nhiều lớp của Tehran, nhằm mở rộng vùng tấn công ra ngoài khu vực Vịnh Ba Tư truyền thống. Theo các chuyên gia, việc phóng tên lửa từ nội địa khiến đối phương khó xác định vị trí triển khai và làm phức tạp chu trình phản ứng của hải quân Mỹ và các đồng minh.

Dù hình ảnh do Iran công bố chưa thể kiểm chứng độc lập, dữ liệu vệ tinh và hoạt động hàng hải tại biển Oman cùng thời điểm cho thấy khu vực có sự gia tăng hoạt động quân sự. Giới phân tích đánh giá quy mô và tính chính xác trong cuộc phóng lần này phản ánh bước tiến mới trong học thuyết chống tiếp cận của Iran.

Cuộc diễn tập ngày 5.12 được xem vừa là thử nghiệm năng lực kỹ thuật, vừa là tín hiệu chính trị. Trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng, Iran muốn cho thấy khả năng duy trì năng lực phòng thủ tầm xa và sẵn sàng đáp trả nếu xảy ra xung đột.

Sudan bật đèn xanh cho Nga xây căn cứ hải quân

Giới lãnh đạo quân đội Sudan đã khôi phục đề xuất cho phép Nga xây dựng căn cứ hải quân kéo dài 25 năm trên Biển Đỏ, nhiều khả năng đặt tại Port Sudan. Đổi lại, Khartoum muốn nhận được các hệ thống phòng không và vũ khí với giá ưu đãi nhằm đối phó lực lượng bán quân sự Rapid Support Forces (RSF). Nếu thỏa thuận được ký kết, Nga sẽ có điểm đặt chân hải quân thường trực đầu tiên tại châu Phi - một vị trí chiến lược nằm giữa tuyến hàng hải nối kênh đào Suez với Ấn Độ Dương.

Theo các nguồn tin được trích dẫn bởi Wall Street Journal, bản đề xuất cho phép Nga triển khai khoảng 300 nhân sự và đồng thời neo đậu bốn tàu chiến, kể cả tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân tại Port Sudan hoặc khu vực lân cận. Đổi lại, Sudan tìm cách nhận hệ thống phòng không tầm xa như S-300PMU2, tầm trung như Buk-M2E và tầm thấp như Pantsir-S1, bên cạnh các loại bom dẫn đường KAB, rocket hiệu chỉnh quỹ đạo, cũng như khả năng tiếp cận máy bay không người lái do Nga sản xuất.

Các hệ thống này, nếu được bàn giao, sẽ giúp Sudan thiết lập một mạng phòng không nhiều tầng, tăng khả năng bảo vệ Khartoum và Port Sudan trước UAV vũ trang, tên lửa hay các cuộc tập kích tầm ngắn của RSF. Việc có được những lớp phòng thủ hiện đại có thể làm thay đổi cán cân chiến trường, nhất là trên các tuyến đường chiến lược từ thủ đô ra Biển Đỏ.

Bên cạnh hợp tác quân sự, thỏa thuận còn đề cập đến việc ưu tiên nhượng quyền khai thác mỏ cho các công ty Nga. Sudan là nước sản xuất vàng lớn thứ ba châu Phi, và những nhượng quyền này phù hợp với mô hình hợp tác an ninh - tài nguyên mà Nga từng áp dụng tại Trung Phi và vùng Sahel.

Đối với Nga, lợi ích vượt xa phạm vi nội chiến Sudan. Một căn cứ tại Biển Đỏ giúp Nga mở rộng hoạt động hải quân ra ngoài các khu vực vốn bị hạn chế bởi địa lý và căng thẳng chính trị như Biển Đen hay Baltic. Từ Port Sudan, tàu Nga có thể tiếp cận tuyến hàng hải trọng yếu chạy qua Biển Đỏ, Suez và Ấn Độ Dương - khu vực hiện có sự hiện diện mạnh của Mỹ và Trung Quốc.

Nếu được thông qua, căn cứ Nga tại Sudan sẽ tạo thêm một điểm cạnh tranh mới trong cấu trúc an ninh khu vực, buộc các nước như Mỹ, Ai Cập, Ả Rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ phải điều chỉnh chiến lược tại vùng sườn Đông Phi.