‘Trung Quốc hài lòng nếu kho tên lửa Patriot cạn kiệt trong cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran’

Mỹ và các đồng minh đang đối phó với các đợt oanh kích của Iran bằng tên lửa đánh chặn trong hệ thống phòng không, vốn phụ thuộc nhiều vào Patriot - loại vũ khí quan trọng có nhu cầu rất cao.

Cuối tháng 2.2026, Israel phát động chiến dịch Tiếng gầm của sư tử và Mỹ triển khai chiến dịch Cơn thịnh nộ sử thi với nhiều cuộc không kích trên khắp Iran. Iran đã đáp trả bằng những đòn tấn công riêng, phóng tên lửa vào các quốc gia ủng hộ Mỹ.

Lực lượng phòng không Mỹ đã sử dụng các tổ hợp MIM-104 Patriot, hệ thống THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) và các tên lửa đánh chặn dòng Standard phóng từ tàu chiến để tiêu diệt các mối đe dọa từ Iran, gồm cả tên lửa lẫn drone.

Những trận đánh này tiêu tốn kho tên lửa Patriot Advanced Capability-3 (phiên bản nâng cấp thứ ba của tên lửa đánh chặn thuộc hệ thống phòng không Patriot) của Mỹ cùng nhiều loại vũ khí khác.

Các đồng minh của Mỹ tại Trung Đông, gồm Qatar, Bahrain, Kuwait và UAE, cũng vận hành những biến thể của hệ thống tên lửa Patriot và đã tích cực tham gia cuộc chiến phòng không chống lại vũ khí Iran.

Khối lượng vũ khí mà Iran đã phóng vào các quốc gia khác trong vài ngày qua là rất lớn. Hôm 1.3, Kuwait cho biết phải đối mặt với 97 tên lửa đạn đạo và 283 drone, cho thấy nhu cầu khổng lồ về kho vũ khí phòng không để duy trì năng lực chiến đấu. Kết cục cuộc xung đột này có thể được quyết định một phần bởi bên nào cạn kiệt tên lửa trước: Tên lửa Iran, hay kho tên lửa đánh chặn của lực lượng Mỹ, Israel và các đồng minh ở Trung Đông?

Seth Jones, Chủ tịch bộ phận quốc phòng và an ninh tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nói với đài NPR rằng: “Thực tế là cả Israel lẫn Mỹ đều không có đủ vũ khí cho một cuộc chiến thực sự kéo dài từ nhiều tuần sang nhiều tháng, dù là tấn công hay phòng thủ”.

Nhu cầu với Patriot và các loại vũ khí phòng không khác trong cuộc xung đột này càng làm gia tăng sức ép lên kho tên lửa vốn đã thiếu hụt và buộc ngành công nghiệp quốc phòng phải chật vật đáp ứng nhu cầu tăng vọt.

Các quan chức Mỹ và chuyên gia chiến tranh cho biết nhu cầu với Patriot và các tên lửa đánh chặn khác đang tăng mạnh. Dù các công ty như Lockheed Martin (nhà sản xuất tên lửa Patriot) đang tăng tốc sản xuất đáng kể, quá trình này có thể mất nhiều năm, khiến việc bắt kịp nhu cầu trở nên khó khăn.

Một số bản tin cho rằng kho tên lửa đánh chặn Patriot đang ở mức thấp. Bộ Quốc phòng Mỹ từng phản bác thông tin này vào năm ngoái, khẳng định “quân đội Mỹ có những gì cần thiết để chiến đấu và chiến thắng trong bất kỳ nhiệm vụ nào, ở bất cứ đâu, vào bất cứ lúc nào”. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ cũng đang tìm cách tăng mạnh sản lượng Patriot.

Ukraine là một trong những quốc gia khiến nhu cầu Patriot tăng cao, bởi phụ thuộc vào hệ thống được xem là một trong những lá chắn phòng không tốt nhất thế giới để chống lại các đợt tấn công thường xuyên từ Nga. Trong các trao đổi với phóng viên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết: “Còn quá sớm để đưa ra kết luận về tác động của cuộc xung đột với Iran với nguồn cung Patriot, nhưng nếu giao tranh kéo dài ở Trung Đông, chắc chắn điều này sẽ ảnh hưởng đến nguồn cung. Tôi tin là như vậy”.

Năm ngoái, Tổng thống Donald Trump nói rằng việc chuyển Patriot cho Ukraine là điều khó khăn và rằng “chúng ta cũng cần chúng”.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm 3.3, ông Trump ca ngợi nguồn cung cấp vũ khí "hạng trung và hạng trung cao cấp" của Mỹ. Hiện chưa rõ chính xác ông đang đề cập đến loại vũ khí nào.

"Theo thông tin tôi nhận được hôm nay, chúng ta có nguồn cung cấp vũ khí gần như không giới hạn. Các cuộc chiến có thể được tiến hành 'mãi mãi và rất thành công’, chỉ bằng cách sử dụng nguồn cung cấp này (thậm chí còn tốt hơn cả những vũ khí tinh nhuệ nhất của các quốc gia khác!)", Tổng thống Mỹ cho biết thêm.

Ông Trump thừa nhận rằng số lượng vũ khí dự trữ "không ở mức chúng ta mong muốn".

"Nhiều vũ khí chất lượng cao khác đang được cất giữ cho chúng ta tại các quốc gia ở xa", ông nói thêm.

Không rõ liệu Tổng thống Mỹ có ngụ ý rằng cuộc chiến với Iran có thể cần đến đạn dược từ các chiến trường khác hay không.

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh toàn cầu đang bất định về việc cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran sẽ kéo dài bao lâu.

Hôm 2.3, ông Trump nói với các phóng viên rằng chiến dịch có thể kéo dài từ 4 đến 5 tuần, nhưng Nhà Trắng đã chuẩn bị "kéo dài hơn thế rất nhiều".

Nhu cầu gia tăng với tên lửa Patriot

Các hợp đồng sản xuất lớn cho thấy nhu cầu gia tăng với tên lửa Patriot. Sản lượng Patriot Advanced Capability-3 của Lockheed Martin tiếp tục tăng sau khi đạt mốc 500 quả trong năm 2024, trong khi các hãng quốc phòng khác cũng đẩy mạnh sản xuất vũ khí liên quan. Một thỏa thuận gần đây cho biết trong vòng 7 năm, Lockheed đặt mục tiêu nâng sản lượng tên lửa đánh chặn Patriot từ 600 lên 2.000 quả mỗi năm.

Lục quân Mỹ năm ngoái đã theo đuổi kế hoạch mở rộng mua sắm tên lửa đánh chặn, với dự định đầu tư hơn 1 tỉ USD riêng cho tên lửa Patriot và đặt mục tiêu sở hữu 13.773 quả.

Mỗi tên lửa đánh chặn Patriot Advanced Capability-3 có giá khoảng 3,7 triệu USD.

“Trung Quốc hài lòng nếu Iran làm tiêu hao lực lượng của Mỹ”

Dữ liệu mua sắm Patriot Advanced Capability-3 do CSIS tổng hợp và phân tích cho thấy từ năm tài chính 2015 đến 2024, Bộ Quốc phòng Mỹ mua trung bình gần 270 quả mỗi năm. CSIS lưu ý rằng các bước như quyết định tăng số lượng mua tên lửa Patriot của Lục quân Mỹ giúp gửi đi tín hiệu nhu cầu bền vững và đáng tin cậy đến ngành công nghiệp.

Các cuộc xung đột ở những nơi khác khiến việc tích trữ vũ khí quy mô lớn trở nên khó khăn. Mỹ cần các Patriot và nhiều quốc gia đối tác cũng vậy. Nếu không có đủ lượng dự trữ, Mỹ có nguy cơ bị cuốn vào một cuộc xung đột cường độ cao với một đối thủ ngang tầm, chẳng hạn Trung Quốc, ở tình trạng thiếu hụt hệ thống phòng không, đặt họ vào vị thế nguy hiểm trong cuộc chiến tên lửa.

“Trung Quốc sẽ rất mong Iran làm tiêu hao lực lượng của Mỹ. Mỹ càng sử dụng nhiều vũ khí trong cuộc chiến với Iran và càng dồn sự chú ý chiến lược vào Trung Đông thì Trung Quốc càng hài lòng”, theo Mick Ryan - Tướng Úc đã nghỉ hưu và là nhà chiến lược tập trung vào chiến tranh tương lai.

Cuối năm 2024, Đô đốc Hải quân Samuel Paparo, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ, cho biết các cuộc giao tranh đang diễn ra ở Ukraine và Trung Đông đã “làm hao hụt kho tên lửa Patriot” cần thiết cho khu vực mà ông phụ trách.

Samuel Paparo nhấn mạnh rằng “nói khác đi là không trung thực”. Một cuộc xung đột mới với cường độ cao như hiện nay, dự kiến còn leo thang, có thể chỉ khiến vấn đề trở nên trầm trọng hơn.