Từ anh thương binh nghèo đến ông chủ trang trại nuôi tôm công nghệ cao doanh thu chục tỉ mỗi năm
Mô hình nuôi tôm công nghệ cao của ông Cao Văn Ba tại xã Giao Ninh, tỉnh Ninh Bình (trước đây là khu vực ven biển của tỉnh Nam Định) được xem là mô hình đầu tiên và tiêu biểu nhất vùng, giúp một cựu chiến binh nghèo trở thành nông dân tỉ phú.
Từ ba lần trắng tay mới tìm ra "nuôi tôm công nghệ cao"
Trong nhiều loại thủy sản là thế mạnh của khu vực như ngao, tôm thẻ chân trắng, tôm sú, cua, cá vược, cá song, tôm được coi là đối tượng nuôi chủ lực. Những năm qua, người dân nơi đây đã mạnh dạn đầu tư cơ sở hạ tầng, áp dụng khoa học kỹ thuật vào nuôi tôm nước lợ, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Nổi bật trong số đó là mô hình của ông Cao Văn Ba, ở xã Giao Ninh (trước đây là xã Giao Phong, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định), mô hình nuôi tôm công nghệ cao đầu tiên trên địa bàn.
Trở về quê hương sau cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông Cao Văn Ba mang trong mình thương tật, sức khỏe yếu, ban đầu chỉ quanh quẩn với công việc đồng áng. Nhưng ngày ngày nhìn những bãi bồi trù phú, ao đầm tự nhiên rộng lớn bị bỏ hoang, ông luôn đau đáu suy nghĩ phải làm gì đó để khai phá, canh tác hiệu quả.
Năm 1987, ông cùng một số anh em cựu chiến binh quyết định đấu thầu khu đất gần biển để nuôi cá, một hướng đi mà chưa ai ở vùng biển Giao Thủy dám nghĩ tới. Được chính quyền địa phương cấp phép, ông trở thành người đầu tiên khai hoang, san lấp, đào ao trên vùng đất cằn cỗi, đặt nền móng cho nghề nuôi trồng thủy sản sau này ở địa phương.
"Thời gian đầu, chưa có máy móc, trang thiết bị như bây giờ, chúng tôi phải làm thủ công hết, các công việc đào ao, san lấp đều làm bằng tay, vất vả lắm", ông Ba nhớ lại.
Ao nuôi hoàn thành, ông chọn cá rô, cá chép để thả nuôi nhưng hiệu quả kinh tế không như kỳ vọng. Sau vài vụ cá, ông chuyển sang nuôi tôm sú, loại thủy sản chưa từng có hộ nào ở Giao Thủy nuôi trước đó. Vụ đầu tiên trên diện tích thử nghiệm 1.000 m² mang lại kết quả bất ngờ, tôm phát triển đồng đều, không bệnh tật, cho thu nhập cao.
Tuy nhiên, thắng lợi không kéo dài. Sau nhiều vụ thành công, hàng loạt vụ tôm sau đó liên tiếp thua lỗ vì bệnh đen mang, bệnh mềm vỏ kinh niên khiến tôm chết hàng loạt. Về sau ông mới phát hiện nguyên nhân nằm ở môi trường nước quanh ao nuôi bị ô nhiễm.
Năm 1998, qua tìm hiểu sách báo, nhận thấy tôm thẻ chân trắng có cách chăm sóc không khác nhiều so với tôm sú, ông Ba quyết định chuyển hướng sang nuôi loài này. Nỗi lo về nguồn nước ô nhiễm vẫn ám ảnh ông trong nhiều tháng, cho đến khi ông tình cờ đọc được thông tin về mô hình nuôi tôm công nghệ cao, một hình thức sử dụng kỹ thuật hiện đại để quản lý toàn diện chu trình nuôi, từ chọn giống, xử lý môi trường nước, cho ăn, đến kiểm soát dịch bệnh và thu hoạch.
Ông lặn lội nhiều nơi để học hỏi kinh nghiệm rồi áp dụng vào trang trại của mình. Từ một hộ nuôi truyền thống nhỏ lẻ, thu nhập thấp, đến nay ông Cao Văn Ba đã sở hữu mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng công nghệ cao với quy mô lên tới hơn 5 héc ta.
Đầu tư bài bản, kiểm soát nguồn nước và bí quyết nuôi tôm trái vụ
Ông Ba cho biết, nuôi tôm công nghệ cao đòi hỏi người nuôi phải đầu tư bài bản trang thiết bị, phải có sủi khí, có quạt nước. Tùy theo diện tích ao mà mức đầu tư khác nhau: ao nhỏ khoảng 300 m² cần khoảng 2 quạt, ao khoảng 500 m² cần khoảng 3 quạt kết hợp sủi khí. Mật độ tôm càng dày thì càng phải bổ sung thêm quạt, có ao phải dùng đến 5, 6 quạt. Bên cạnh đó, người nuôi cần có hiểu biết sâu về con tôm mới có thể vận hành thành công mô hình này.
Trên tổng diện tích 5 héc ta, ông dành 3 héc ta để xây dựng 50 ao nuôi tôm với diện tích từ 300 đến 1.000 m² mỗi ao, đầu tư theo hướng khép kín: vách ao xây bê tông, đáy phủ bạt, mặt ao có mái che. 2 héc ta còn lại là diện tích của 5 ao lắng và 1 ao chứa, dùng để xử lý nước biển trước khi đưa vào các ao nuôi, đảm bảo nguồn nước sạch theo quy định. Trung bình mỗi héc ta, ông đầu tư khoảng hơn 1 tỉ đồng.
Điểm đặc biệt là toàn bộ 50 ao nuôi đều được thiết kế dạng ao nổi, thay vì đào sâu xuống đất thấp hơn mực nước biển theo phương pháp truyền thống. Các ao có đáy cao hơn mực nước biển từ 30 đến 40 cm, thành ao xây cao khoảng 1,7 m và được lót bạt bên trong, giúp đón được nhiều gió, nhiều ánh sáng, dễ cải tạo vệ sinh, phơi đáy nên hạn chế mầm bệnh.
Bên trên các ao, ông còn dựng thêm khung mái, mùa hè che lưới đen giảm cường độ ánh sáng, mùa đông phủ ni lông kín đến chân ao để giữ ấm. Nhờ đó, môi trường ao nuôi ổn định nhiệt độ quanh năm, kể cả mùa đông. Khoảng từ tháng 9 đến đầu tháng 10 âm lịch, ông bắt đầu lợp mái, khi bên ngoài chỉ khoảng 15 độ C, bên trong nhà bạt vẫn giữ được khoảng 25 độ C, đảm bảo điều kiện để tôm ăn và phát triển tốt.
Nhờ vậy, ông có thể thả nuôi từ tháng 6 âm lịch, rải rác đến tháng 9 âm lịch, và thu hoạch từ tháng 10 âm lịch đến dịp lễ 30/4, 1/5 năm sau, đúng vào thời điểm giá tôm cao nhất trong năm, điều mà trước đây nuôi theo ao truyền thống không thể làm được vì mùa đông ở miền Bắc nhiệt độ quá thấp.
Về khâu chọn giống và chăm sóc, ông Ba đặc biệt nhấn mạnh: "Việc chọn giống tôm nuôi tốt là công đoạn cực kỳ quan trọng, cần phải làm kỹ. Nếu con giống không tốt, về sau trong quá trình nuôi sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Khi nhập giống tôm không có nguồn gốc, sẽ không kiểm soát được dịch bệnh".
Trước khi thả tôm, ao được phơi từ 10 đến 15 ngày, xử lý vôi sống để tiêu độc. Lượng thức ăn cũng tăng dần theo từng giai đoạn, từ 2 đến 3 lần mỗi ngày lúc mới thả, lên 4 lần mỗi ngày khi tôm đạt trên 60 con/kg.
Doanh thu hàng tỉ đồng mỗi năm, trở thành mô hình tiêu biểu của địa phương
Với mật độ nuôi khoảng 300 con/m², trung bình 1.000 m² ao cho sản lượng khoảng 6 tấn tôm, trong khi nuôi theo phương pháp truyền thống chỉ đạt 2 đến 3 tấn trên cùng diện tích, cao gấp khoảng 3 lần.
Nhờ mạnh dạn đầu tư và áp dụng công nghệ cao, hơn 10 năm qua vụ tôm nào gia đình ông Ba cũng thắng lợi. Tôm nuôi lớn nhanh, khỏe mạnh, đạt kích cỡ 28 đến 30 con/kg, thương phẩm bóng đẹp, không có dư lượng kháng sinh nên được khách hàng ưa chuộng.
Mỗi năm, trang trại xuất ra thị trường từ 100 đến 150 tấn tôm, mang lại doanh thu hàng tỷ đồng, thu nhập bình quân gần 5-6 tỉ đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm cho khoảng 10 lao động địa phương.
Từ một thương binh nghèo khai hoang bãi bồi, đến nay ông Cao Văn Ba đã trở thành hộ kinh tế khá giả tại địa phương, nhận nhiều bằng khen từ cấp xã, huyện đến cấp tỉnh. Ông hiện là Chủ nhiệm Hợp tác xã nuôi trồng thủy hải sản xã Giao Ninh, tỉnh Ninh Bình, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, xã hội tại địa phương. Đây cũng là mô hình tiêu biểu, thu hút nhiều cơ sở nuôi khác đến tham quan, học tập kinh nghiệm để nhân rộng.
