Các đại dự án giao thông phía Nam đang 'chạy' đến đâu?
Giữa năm 2026, nhiều công trình giao thông phía Nam đã bước vào chặng nước rút. Tuy nhiên, tiến độ giữa các dự án vẫn phân hóa rõ rệt.
Tính đến giữa tháng 7/2026, nhóm dự án kết nối sân bay Long Thành và vùng Đông Nam Bộ có chuyển biến rõ nhất. Trong khi đó, một số tuyến vành đai và cao tốc miền Tây vẫn chịu áp lực lớn về mặt bằng, vật liệu và thủ tục đầu tư.
Nhóm dự án đang tiến gần đích
Sân bay Long Thành được điều chỉnh mục tiêu khai thác thương mại vào tháng 12/2026. Đường cất hạ cánh, đường lăn và một số hạng mục khu bay đã cơ bản hoàn thành, từng bước bay hiệu chuẩn. Sân đỗ tàu bay dự kiến hoàn thành trong tháng 8, đường cất hạ cánh thứ hai đặt mục tiêu xong trước ngày 30/9.
Phần việc lớn nhất còn lại tập trung tại nhà ga hành khách, thiết bị vận hành và hệ thống dịch vụ đồng bộ.
Vành đai 3 TP.HCM đã đạt khoảng 74% khối lượng xây lắp toàn dự án. Tuyến chính cao tốc dài khoảng 38,6 km được đặt mục tiêu hoàn thành vào cuối tháng 9/2026. Đến cuối năm, các địa phương phấn đấu hoàn thành khoảng 70,4 km tuyến chính cùng khoảng 75 km đường song hành. Như vậy, mục tiêu hoàn thành toàn tuyến vào tháng 6 trước đây đã không đạt và được lùi sang cuối năm 2026.
Cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu đã cơ bản hoàn thành các đoạn từ nút giao Long Thành đến Quốc lộ 56. Dự án thành phần 1, đoạn đầu tuyến qua khu vực Biên Hòa, cũng tiến sát đích trong tháng 5/2026. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác toàn tuyến còn phụ thuộc vào việc hoàn chỉnh các nút giao, hệ thống thu phí và kết nối với cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây.
Cao tốc Bến Lức – Long Thành đã hoàn thành khoảng 55 trong tổng số gần 58 km, trong đó 30 km đã đưa vào khai thác. Điểm nghẽn cuối cùng là cầu Phước Khánh và nút giao Quốc lộ 51. Kế hoạch mới đặt mục tiêu hoàn thành toàn dự án trong tháng 9/2026, muộn hơn mốc tháng 7 được đưa ra trước đó.
Các dự án còn chịu áp lực tiến độ
Cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng dài hơn 188 km từng được yêu cầu thông xe toàn tuyến ngày 30/6/2026. Tuy nhiên, kế hoạch tổng thể trước đó xác định dự án chỉ cơ bản hoàn thành trong năm 2026 và khai thác đồng bộ vào năm 2027. Đây là dự án cần tiếp tục kiểm tra thực địa để xác định đoạn nào đã đủ điều kiện thông xe, đoạn nào còn thi công
Cao tốc Cần Thơ – Cà Mau vẫn thuộc nhóm đáng lo nhất tại Đồng bằng sông Cửu Long. Bộ Xây dựng từng cảnh báo tiến độ chậm và yêu cầu điều chuyển khối lượng giữa các nhà thầu. Nút thắt chủ yếu là nguồn cát đắp, nền đất yếu, thời gian gia tải và năng lực tổ chức thi công. Mục tiêu hoàn thành đồng bộ trong năm 2026 tiếp tục chịu áp lực lớn.
Vành đai 4 TP.HCM chưa bước vào giai đoạn thi công đại trà. Dự án dài hơn 200 km đang hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi, phương án bồi thường và lựa chọn nhà đầu tư. TP.HCM đặt mục tiêu khởi công vào đầu quý 4/2026, hoàn thành khoảng năm 2028. Đây là dự án có quy mô vốn, diện tích giải phóng mặt bằng và cơ chế phối hợp liên tỉnh lớn nhất trong nhóm đang chuẩn bị đầu tư.
Cao tốc TP.HCM – Mộc Bài đã chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai các gói thầu. Tuyến dài khoảng 53,5 km, dự kiến hoàn thành cuối năm 2027. Rủi ro lớn nhất vẫn là tiến độ dự án PPP, giải phóng mặt bằng và sự đồng bộ giữa các đoạn dùng ngân sách với phần do nhà đầu tư thực hiện.
Cầu Cần Giờ mới bước vào đường đua
Cầu Cần Giờ đã chính thức khởi công ngày 3/6/2026, với tổng vốn hơn 13.200 tỉ đồng. Công trình dài khoảng 6,3 km, quy mô 6 làn xe, được kì vọng thay thế phà Bình Khánh và mở trục kết nối khu vực phía nam TP.HCM với Cần Giờ.
Theo kế hoạch, cầu chính sẽ hợp long cuối năm 2028, toàn dự án hoàn thành vào ngày 30/6/2029. Do mới triển khai thi công, thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở xử lí nền đất yếu, tổ chức thi công trên sông và kiểm soát thủ tục của dự án BT.
Metro số 2 đã khởi công nhưng mới ở giai đoạn đầu
Tuyến metro số 2 Bến Thành – Tham Lương dài hơn 11 km, gồm 10 ga ngầm và một ga trên cao, đã khởi công ngày 15/1/2026. Đến tháng 4/2026, dự án đã hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng. Công tác di dời hạ tầng kỹ thuật được đặt mục tiêu hoàn tất trong quý 2/2026 để triển khai thi công chính.
Dự án mới vượt qua nút thắt mặt bằng và bước vào giai đoạn thi công. Rủi ro phía trước nằm ở đào hầm trong khu vực đô thị đông đúc, di dời công trình ngầm, kiểm soát tổng mức đầu tư và tiến độ các gói thầu thiết bị.
Các tuyến còn lại chủ yếu nằm trên quy hoạch
Những tuyến metro nối TP.HCM với khu vực Bình Dương, Đồng Nai và sân bay Long Thành phần lớn vẫn ở bước nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư hoặc hoàn thiện phương án tuyến. Tuyến đường sắt đô thị số 1 của khu vực Bình Dương trước đây được đề xuất dài khoảng 32 km, dự kiến khởi công năm 2027 và vận hành từ năm 2031, nhưng mốc này còn phụ thuộc thủ tục đầu tư và khả năng cân đối vốn.
Bức tranh chung cho thấy phía Nam không còn thiếu dự án, nhưng đang thiếu sự đồng bộ về thời điểm hoàn thành. Sân bay Long Thành có thể khai thác cuối năm 2026, song một số tuyến đường bộ, đường sắt kết nối trực tiếp vẫn chưa hoàn chỉnh. Nếu các nút giao, cầu và đường dẫn tiếp tục chậm, nguy cơ xuất hiện công trình lớn nhưng năng lực tiếp cận hạn chế vẫn hiện hữu.
