Ngành ô tô Trung Quốc tăng tốc tích hợp AI, biến xe điện thành cỗ máy tự suy luận
Trung Quốc mất 25 năm để thống trị thị trường xe điện. Giờ đây, ngành công nghiệp ô tô của nước này đang tăng tốc tích hợp AI sau lời kêu gọi từ chính phủ.
Mục tiêu là biến thế hệ xe điện tiếp theo không chỉ kết nối mạng mà trở thành cỗ máy tự suy luận chạy trên chip và phần mềm do công ty Trung Quốc phát triển.
Kế hoạch 5 năm gần đây nhất của Trung Quốc được công bố hồi đầu năm 2026 đã đưa ra bản kế hoạch chi tiết cho AI Plus - dự án quốc gia nhằm tích hợp AI vào sản xuất, chăm sóc sức khỏe và hầu hết lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Một phần mục tiêu đó là giảm sự phụ thuộc của Trung Quốc vào chip cao cấp - điểm nghẽn thương mại do Mỹ thống trị.
“Không còn sự khác biệt giữa hãng công nghệ và công ty sản xuất ô tô nữa. Xe được phát triển bằng AI nhanh hơn nhiều và cũng linh hoạt hơn ở Trung Quốc”, ông Stephen Ma, Giám đốc Nissan Motor tại Trung Quốc, nói bên lề Triển lãm Ô tô Bắc Kinh, khai mạc hôm 24/4.
Những ngày gần đây, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc cùng nhà cung cấp của họ đã đổ xô vào lĩnh vực AI với hàng loạt cam kết đầu tư và giới thiệu hệ thống mới. Một số ứng dụng trước mắt dường như chỉ là những bước tiến nhỏ. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng tiềm năng lâu dài là rất lớn.
Các hãng xe Trung Quốc hiện đã phát triển đến mức làm đảo lộn ngành công nghiệp ô tô thế giới, theo Francois Roudier - Tổng thư ký Tổ chức Quốc tế các Nhà sản xuất Ô tô (IOVM). IOVM là liên đoàn các nhóm thương mại đại diện cho ngành công nghiệp ô tô thế giới.
"Không có sự chuyển đổi nào cả. Đây là một cuộc cách mạng", Francois Roudier nói với hãng tin Reuters tại Bắc Kinh (thủ đô Trung Quốc).
Ra lệnh cho xe điện
Hãng Xpeng nói mô hình AI được cập nhật của họ cho phép tài xế ra lệnh cho ô tô, chẳng hạn "đỗ xe gần lối vào trung tâm mua sắm", thay vì một vị trí chỉ định trên bản đồ. Ô tô của Xpeng có thể sử dụng camera để điều hướng ngay cả khi không có bản đồ hoặc tọa độ.
Xiaomi, hãng sản xuất thiết bị gia dụng và smartphone gia nhập thị trường xe điện 3 năm trước, đã phát hành mô hình AI được cập nhật ngay sau nửa đêm 23/4.
Theo Xiaomi, hệ điều hành HyperOS trong xe điện của hãng sẽ cho phép tài xế ra lệnh để AI thực hiện những chuỗi tác vụ phức tạp như đặt bàn nhà hàng, gọi mua cà phê và tổng hợp ghi chú trong quá trình di chuyển. HyperOS cũng có thể phát hiện khi tài xế căng thẳng hoặc bồn chồn và điều chỉnh ánh sáng và âm nhạc phù hợp khi họ về nhà.
"Ở các nơi khác trên thế giới, người ta tập trung quá nhiều vào AI để cải thiện kinh doanh? Đó không phải là điều mà các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang nói đến. AI mà họ đang tích hợp sẽ giúp việc lái xe dễ dàng hơn, tương tác dễ dàng hơn và thực hiện tất cả việc mà trước đây cần nhiều nỗ lực", Dan Hearsch, đồng lãnh đạo mảng ô tô toàn cầu tại công ty tư vấn AlixPartners, nhận xét.
Huawei thông báo sẽ đầu tư hơn 10 tỉ USD trong 5 năm tới để tăng cường sức mạnh tính toán cho việc lái xe thông minh. Gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc đã chuyển hướng từ viễn thông sang phát triển kinh doanh trong lĩnh vực chip, AI và ô tô kết nối.
Dù mảng ô tô chỉ chiếm một phần tương đối nhỏ trong danh mục sản phẩm của Huawei, đây vẫn là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất tại công ty.
Ngay trước khi Triển lãm Ô tô Bắc Kinh bắt đầu, Horizon Robotics (hãng sản xuất chip Trung Quốc cạnh tranh với Qualcomm) đã ra mắt bộ xử lý Starry 6. Chip này giúp gộp cả hệ thống điều khiển trong ô tô như màn hình, giải trí, trợ lý giọng nói và hệ thống lái xe thông minh vào chung một nền tảng. Nhờ đó, Starry 6 có thể xử lý cùng lúc tới 12 màn hình hiển thị trong một ô tô.
Các hãng xe điện Trung Quốc thiết kế chip riêng
Một số hãng xe điện Trung Quốc cạnh tranh với Tesla của Elon Musk bằng cách thiết kế chip riêng để giảm sự phụ thuộc vào Nvidia, gồm NIO, Xpeng, Li Auto, BYD, Geely và Leapmotor.
NIO coi việc phát triển chip riêng là cách để giảm chi phí và tăng lợi nhuận bằng cách thay thế chip Nvidia, Giám đốc điều hành William Li nhấn mạnh. NIO đã tách riêng mảng sản xuất chip thành đơn vị riêng.
"NIO sẵn sàng hợp tác với toàn ngành và hoan nghênh họ sử dụng chip của chúng tôi", ông William Li nói với Reuters.
Một số hãng ô tô tận dụng Triển lãm Ô tô Bắc Kinh để thể hiện rằng họ đã nghe rõ thông điệp của chính phủ về đổi mới chiến lược.
Dongfeng Motor, 1 trong 4 hãng ô tô lớn thuộc nhà nước, cho biết sẽ sản xuất xe sử dụng công nghệ AI hiện thân phù hợp với kế hoạch dài hạn của Trung Quốc cho ngành này.
Dongfeng Motor đã và đang hợp tác với Huawei về hệ thống lái xe thông minh để cạnh tranh với các công ty tư nhân.
"Khi quốc gia cần, Dongfeng Motor sẽ đáp lại", chủ tịch công ty là Yang Qing tuyên bố.
AI hiện thân là khái niệm chỉ AI không chỉ tồn tại dưới dạng phần mềm trên máy tính mà được gắn vào thực thể vật lý trong thế giới thực và khả năng hành động, chẳng hạn robot, ô tô, drone (máy bay không người lái) hoặc thiết bị thông minh có cảm biến.
Điểm khác biệt quan trọng là thay vì chỉ trả lời câu hỏi hoặc xử lý dữ liệu, AI hiện thân có thể nhìn, nghe, hiểu, hành động trực tiếp trong môi trường xung quanh. Ví dụ, xe tự lái dùng camera và cảm biến để quan sát đường, sau đó AI sẽ đưa ra quyết định như rẽ, phanh hoặc tăng tốc; hoặc robot trong nhà máy có thể nhận biết vật thể, di chuyển và thao tác lắp ráp.
Nói đơn giản, nếu AI truyền thống giống bộ não trong máy tính thì AI hiện thân là “bộ não có cơ thể”, vừa suy nghĩ vừa tương tác trực tiếp với thế giới vật lý.