Lấy ví dụ về nghiên cứu, sản xuất vắc xin, Thủ tướng cho rằng Bộ KH-CN phải ngồi cùng, sát cánh với các nhà khoa học, các cơ sở nghiên cứu, các doanh nghiệp để thúc đẩy, phát huy bản lĩnh, trí tuệ người Việt Nam trong nhiệm vụ cấp bách này.

Thủ tướng: Bộ KH-CN phải sát cánh với nhà khoa học, DN để nghiên cứu vắc xin

Lam Thanh | 27/05/2021, 18:40

Lấy ví dụ về nghiên cứu, sản xuất vắc xin, Thủ tướng cho rằng Bộ KH-CN phải ngồi cùng, sát cánh với các nhà khoa học, các cơ sở nghiên cứu, các doanh nghiệp để thúc đẩy, phát huy bản lĩnh, trí tuệ người Việt Nam trong nhiệm vụ cấp bách này.

Từng bước khẳng định vai trò động lực trong phát triển

Ngày 27.5, Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN) về tình hình thực hiện nhiệm vụ của ngành.

thu-tuong-kh-cn.jpg
Thủ tướng Phạm Minh Chính - Ảnh: VGP

Bộ trưởng Bộ KH-CN Huỳnh Thành Đạt cho biết, thời gian vừa qua, KH-CN từng bước khẳng định vai trò động lực trong phát triển kinh tế - xã hội. Số lượng bài báo công bố quốc tế ISI của Việt Nam trong giai đoạn 2016-2020 tăng trung bình 20%, riêng năm 2020 tăng 45% so với năm 2019.

Một số lĩnh vực như Toán học, Vật lý, Hóa học tiếp tục giữ thứ hạng cao trong khu vực ASEAN; đội ngũ nhân lực có khoảng 72.290 cán bộ nghiên cứu, nhiều nhà khoa học có uy tín, được thế giới công nhận.

Khoa học công nghệ ứng dụng thể hiện qua trình độ công nghệ có những bước tiến rõ nét. Chỉ số đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GDP tăng từ 33,6% bình quân giai đoạn 2011-2015 lên 45,2% giai đoạn 2016-2020 (vượt mục tiêu 35%).

Chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam những năm gần đây liên tục tăng vượt bậc, năm 2020 xếp thứ 42/131 quốc gia, dẫn đầu nhóm quốc gia có cùng mức thu nhập và đứng thứ 3 trong ASEAN, sau Singapore và Malaysia.

Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Việt Nam bắt đầu được hình thành và phát triển. Nguồn lực tài chính từ xã hội cho KH-CN tăng mạnh, nếu 10 năm trước chủ yếu dựa vào ngân sách (chiếm 70% đến 80%) thì nay đầu tư từ ngân sách nhà nước và doanh nghiệp đã tương đối cân bằng với tỷ lệ tương ứng 52% và 48%.

Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt nêu 6 phương hướng trọng tâm: hoàn thiện thể chế; tăng cường đầu tư cho KH-CN và đổi mới sáng tạo; phát triển thị trường KH-CN và đổi mới sáng tạo; tập trung cho đổi mới công nghệ; chú trọng phát triển nguồn nhân lực; nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.

“Xây dựng, tổ chức thực hiện từ 1 đến 2 chương trình, dự án phát triển công nghệ lớn, có tầm vóc, với sự tham gia của cả khu vực công và tư nhân, có cơ chế thu hút đa dạng nguồn lực để tạo đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội”, Bộ trưởng phát biểu.

Bộ trưởng đề xuất nhiều nội dung với mục tiêu là hoàn thiện hệ thống pháp luật về cơ chế, chính sách thúc đẩy hoạt động KH-CN và đổi mới sáng tạo, trong đó có pháp luật về đầu tư, đầu tư công, ngân sách nhà nước, về tài sản công và các văn bản hướng dẫn về xử lý tài sản hình thành từ nhiệm vụ KH-CN, về chính sách thuế…

doi-moi.jpg
Chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam liên tục tăng

Bộ trưởng kiến nghị, phải đổi mới thực sự cơ chế, phương thức quản lý các chương trình, đề tài nghiên cứu khoa học. Xây dựng cơ chế Bộ KH-CN chịu trách nhiệm về chất lượng nghiên cứu để tháo gỡ vướng mắc quy trình, thủ tục liên quan đến các đề tài, nhiệm vụ KH-CN sử dụng ngân sách Nhà nước theo hướng chấp nhận nguyên tắc rủi ro trong khoa học, tin các nhà khoa học thay vì quản lý theo hướng chống thất thoát. Công khai, minh bạch tất cả các nhiệm vụ, đề tài nghiên cứu để chính các nhà khoa học và cộng đồng giám sát.

Cùng với đó, bổ sung cấp vốn điều lệ (2.000 tỉ đồng) cho Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia trong nguồn vốn đầu tư công trung hạn 2021-2025; sớm ban hành Thông tư sửa đổi Thông tư liên tịch số 12/2016/TTLT-BKH&CNBTC hướng dẫn nội dung chi và quản lý Quỹ…

Nơi nào cũng cần, giai đoạn nào cũng cần

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh vai trò, vị trí, tầm quan trọng của KH-CN, “nơi nào cũng cần, giai đoạn nào cũng cần”, nhất là trong bối cảnh hiện nay. Thủ tướng nêu rõ, quốc gia nào muốn phát triển đột phá cũng phải có KH-CN đóng vai trò dẫn dắt, đột phá.

Phân tích kinh nghiệm của nhiều quốc gia trên thế giới, Thủ tướng cho rằng muốn KH-CN là động lực thực sự của sự phát triển thì lãnh đạo các cấp phải quan tâm, đề ra mục tiêu, xây dựng cơ chế, phương hướng để tổ chức thực hiện.

Thủ tướng chỉ ra cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tác động mạnh mẽ tới sự phát triển của mỗi quốc gia và mọi mặt đời sống. Trong bối cảnh đó, Bộ KH-CN phải đóng vai trò trung tâm điều phối, kết nối phát triển KH-CN của các bộ, ngành, địa phương và truyền cảm hứng cho các nhà khoa học.

Đồng ý với những kiến nghị cụ thể của Bộ, nhưng Thủ tướng lưu ý, điều đáng làm hơn là thiết kế thể chế, cơ chế, chính sách để hàng trăm nghìn doanh nghiệp, cả xã hội cùng vào cuộc để thúc đẩy KH-CN tiếp tục phát triển.

Thủ tướng cũng nhận định rằng ngành còn phát triển manh mún, chia cắt, chưa thực sự có trọng tâm, trọng điểm, chưa phải là trung tâm kết nối, tạo sức mạnh tổng hợp để phát triển KH-CN; ngành có đóng góp đáng kể cho phát triển đất nước nhưng chưa xứng tầm với sự nghiệp đổi mới; thị trường KH-CN chưa thực sự phát triển. Đội ngũ KH-CN vừa thiếu, vừa thừa, ít công trình nổi tiếng.

Thủ tướng chỉ ra một số nguyên nhân như thiếu mạnh mẽ, quyết liệt; cơ chế, thể chế, chính sách còn hạn hẹp; chưa đi đúng trọng tâm, trọng điểm, đúng hướng; nguồn lực đầu tư chưa xứng tầm; những bất cập trong công tác truyền thông, khen thưởng, tôn vinh các nhà khoa học…

doi-moi-2.jpg
Thủ tướng muốn Bộ KH-CN cùng tham gia với doanh nghiệp, nhà khoa học sản xuất vắc xin

“Sự phát triển của ngành thời gian qua để lại những bài học kinh nghiệm quý báu về giữ vững và củng cố đoàn kết, thống nhất, nội bộ trong sạch vững mạnh; yêu cầu năng động sáng tạo, chủ động, tích cực, “không ai làm thay ta được”; bài học về đầu tư cho con người; sự cần thiết xây dựng các tiêu chuẩn, tiêu chí, quy trình để đánh giá, đo lường việc giao và thực hiện nhiệm vụ…”, Thủ tướng nói.

Về phương hướng phát triển thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu, trước hết phải kế thừa, phát huy những thành tích, thành tựu đã đạt được, những bài học kinh nghiệm, xác định đúng trọng tâm, trọng điểm, tư tưởng phải thông, quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động phải quyết liệt để tiếp tục thúc đẩy KH-CN phát triển mạnh mẽ.

“Nghiên cứu, ứng dụng KH-CN phải đi vào cái ta cần chứ không phải cái ta có; lấy khó khăn, thách thức là động lực vươn lên, trưởng thành, phát triển”, Thủ tướng lưu ý.

Thủ tướng yêu cầu tập trung hơn nữa cho công tác quản lý nhà nước, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Bộ tập trung xây dựng chiến lược, quy hoạch; xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách; xây dựng công cụ để huy động các nguồn lực; hướng dẫn kiểm tra, giám sát; thanh tra, kiểm tra; khen thưởng, kỷ luật.

Đồng thời, phát triển thị trường KH-CN đúng nghĩa để thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, đổi mới sáng tạo, “cái gì doanh nghiệp và xã hội làm được, làm tốt hơn thì để doanh nghiệp và xã hội làm”.

Thủ tướng lấy ví dụ về nghiên cứu, sản xuất vắc xin, Bộ phải ngồi cùng, sát cánh với các nhà khoa học, các cơ sở nghiên cứu, các doanh nghiệp để thúc đẩy, phát huy bản lĩnh, trí tuệ người Việt Nam trong nhiệm vụ rất quan trọng, cấp bách này.

Thủ tướng cũng yêu cầu xây dựng cơ chế, tạo động lực phát triển KH-CN, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo gắn với phát triển kinh tế - xã hội theo chiều sâu, bền vững, phát triển KH-CN gắn với phát triển văn hóa và con người.

Đầu tư KH-CN phải có trọng tâm, trọng điểm, tập trung cho 3 khâu đột phá chiến lược và phù hợp với tiềm năng, thế mạnh từng vùng miền, góp phần tăng năng suất lao động, nâng cao chỉ số phát triển con người.

Thủ tướng cơ bản đồng tình với các kiến nghị của Bộ. Thủ tướng giao Bộ KH-CN, Bộ Tài chính xây dựng cơ chế, chính sách ưu tiên, khuyến khích nghiên cứu KH-CN phục vụ phòng chống dịch và sản xuất vắc xin ngừa COVID-19, trong đó có quy định về đầu tư rủi ro.

Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu sửa đổi các quy định về tài chính cho nghiên cứu, ứng dụng KH-CN, “đừng thiết kế một quy trình mà chứng từ thanh toán dày hơn cả công trình nghiên cứu”.

Bài liên quan
Thủ tướng Úc xát muối vào nỗi đau của Pháp khi nói thẳng tàu ngầm Pháp là thứ không đáng xài
Thủ tướng Úc nói thẳng: "Khả năng của các tàu ngầm lớp Attack (Pháp) không phải là thứ mà Úc cần để bảo vệ các lợi ích chủ quyền của chúng tôi"

(0) Bình luận
Nổi bật Một thế giới
Việt Nam mong muốn cùng Cuba mở rộng hợp tác y tế, chuyển giao công nghệ sản xuất vắc xin COVID-19
6 giờ trước Theo dòng thời sự
Tiếp tục chuyến thăm chính thức Cuba, sáng 19/9, tại thủ đô La Habana, Cuba, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã hội kiến với Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz và lãnh đạo nhiều bộ, ngành Cuba.
Đừng bỏ lỡ
Mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO
Thủ tướng: Bộ KH-CN phải sát cánh với nhà khoa học, DN để nghiên cứu vắc xin